αυτοαξιολογηση και πρακτικο

[vasso]

ΘΕΜΑ: «Πιλοτική εφαρμογή της διαδικασίας της αυτοαξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου»


Στο γραφείο συνεδριάσεων του σχολείου ο σύλλογος διδασκόντων του σχολείου που αποτελείται από τους κ. κ.:
ΧΧΧΧΧΧΧ
ΧΧΧΧΧΧΧ
ΧΧΧΧΧΧΧ
συνήλθε σήμερα, ημέρα ………………../5/2010 και ώρα………….σε τακτική συνεδρίαση, ύστερα από πρόσκληση του Διευθυντή, με θέμα την τοποθέτηση για το ζήτημα της αυτοαξιολόγησης. To κείμενο που ακολουθεί αποτελεί την έκφραση της ομόφωνης θέσης του Συλλόγου Διδασκόντων.
1. Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι το Υπουργείο Παιδείας έχει την ευθύνη για την εκπαιδευτική πολιτική καθορίζοντας τη χρηματοδότηση των σχολείων, τα αναλυτικά προγράμματα και τα βιβλία, τη σχολική στέγη και την υλικοτεχνική υποδομή των σχολικών μονάδων, τους διορισμούς των εκπαιδευτικών, τον αριθμό των μαθητών ανά τμήμα, τα προγράμματα αντισταθμιστικής αγωγής, όπου υπάρχουν, την εκπαιδευτική νομοθεσία κ.τ.λ. Θεωρούμε ότι η διαδικασία της αυτοαξιολόγησης όπως προτείνεται από το Υπουργείο Παιδείας, που «έχει ως στόχο να αναδείξει τη σχολική μονάδα ως βασικό φορέα προγραμματισμού και υλοποίησης του εκπαιδευτικού έργου και να βελτιώσει την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης», μεταθέτει τις δικές του ευθύνες για την κατάσταση της εκπαίδευσης στην Ελλάδα στις σχολικές μονάδες δηλαδή στους ώμους των εκπαιδευτικών.
2. Στην πρόταση για αυτοαξιολόγηση αγνοείται η βασική παραδοχή για την εκπαίδευση: ότι οι κοινωνικές παράμετροι και καταστάσεις είναι αυτές που καθορίζουν το περιεχόμενο και τις διαδικασίες της. Η αυτοαξιολόγηση αποσιωπά συστηματικά τόσο την επίδραση των κοινωνικών ανισοτήτων και διαφορών στις σχολικές επιδόσεις όσο και τις ευθύνες της κρατικής πολιτικής. Αντί να αναγνωρίσει τον κοινό τόπο της επιστημονικής έρευνας, σύμφωνα με τον οποίο η κοινωνική προέλευση επιδρά περισσότερο από κάθε άλλο παράγοντα στις επιδόσεις των μαθητών, κομπορρημονεί ότι «κινητοποιεί όλους τους παράγοντες του σχολείου», εννοώντας σχεδόν αποκλειστικά τους εκπαιδευτικούς. Αντί να αναγνωρίσει την κρατική ευθύνη στην διαμόρφωση των ταξικών ανισοτήτων, στην επιλογή σκοπών και στόχων, στον καταρτισμό των προγραμμάτων, στη συγγραφή των βιβλίων, στις ελλείψεις της υλικοτεχνικής υποδομής, στην απαξίωση του ανθρώπινου δυναμικού, φορτώνει τις ευθύνες στους εκπαιδευτικούς μετρώντας μεταξύ άλλων: « (τον) αριθμό συναντήσεων του Συλλόγου Διδασκόντων ετησίως, τον αριθμό συναντήσεων ομάδων – τομέων εργασίας εκπαιδευτικών, το χρόνο συναντήσεων ανά θεματική περιοχή, τη συμμετοχή εκπαιδευτικών και μαθητών σε εκπαιδευτικές καινοτομίες και προαιρετικά προγράμματα, τη συμμετοχή σε οργανωμένες δράσεις προς την τοπική κοινωνία και την επιστημονική κοινότητα, το ποσοστό τήρησης του ωρολογίου προγράμματος ανά γνωστικό αντικείμενο, τον αριθμό δραστηριοτήτων που αφορούν συγκεκριμένα γνωστικά αντικείμενα, τον αριθμό και το είδος ενδοσχολικών επιμορφώσεων ανά γνωστικό αντικείμενο ή θεματική περιοχή, την επαγγελματική εμπειρία των εκπαιδευτικών, το επιστημονικό έργο των εκπαιδευτικών, το διδακτικό έργο των εκπαιδευτικών, το διοικητικό έργο των εκπαιδευτικών, τις πρωτοβουλίες – δράσεις για τη στήριξη ειδικών περιπτώσεων μαθητών...».
3. Διαπιστώνουμε μια ριζική διαφορά για την προσφορά και το ρόλο του εκπαιδευτικού σώματος, ανάμεσα σε αυτό που βιώνουμε και στην άποψη που διαχέεται από το Υπουργείο. Θεωρούμε ότι το εκπαιδευτικό σώμα πασχίζει, αγωνιά, προσπαθεί και αγωνίζεται σε μια δημόσια εκπαίδευση που εγκαταλείπεται από την πολιτεία. Μια πολιτεία που θέλει να φορτώσει τις αδυναμίες και τα προβλήματα της εκπαίδευσης στις πλάτες των εκπαιδευτικών, τόσο σε συλλογικό επίπεδο, όσο και σε ατομικό. Αλήθεια, ποιος οργανώνει όλα αυτά τα χρόνια τις εκδηλώσεις, τους γιορτασμούς, τα πολιτιστικά προγράμματα, τις ημερίδες, τους αθλητικούς αγώνες, τα θεματικά αφιερώματα, τις θεατρικές παραστάσεις και τους θεατρικούς χώρους; Ποιος στήνει και λειτουργεί βιβλιοθήκες; Ποιος συντηρεί με κατσαβίδια και μαστορικά εργαλεία τα σχολεία; Ποιος αγκαλιάζει με αγάπη και ασφάλεια τους μαθητές του; Ο «ανίκανος, απαθής και τεμπέλης» ; Θεωρούμε ότι η διαδικασία της αυτοαξιολόγησης θα καταστήσει αποδιοπομπαίο τράγο της εκπαίδευσης το εκπαιδευτικό σώμα, και γι αυτό την αρνούμαστε.
4. Στο πεδίο της οργάνωσης της εκπαιδευτικής διαδικασίας κυριαρχεί πρώτα από όλα η δεδομένη και δια νόμου δηλωμένη πρόθεση του Υπουργείου να αξιολογήσει ατομικά κάθε εκπαιδευτικό, ως προέκταση της αυτοαξιολόγησης – αξιολόγηση που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην απόλυση. Και γίνεται φανερό πως η διαδικασία της ατομικής αξιολόγησης θα αντλεί μεθόδους και περιεχόμενο από την παρούσα διαδικασία αυτοαξιολόγησης. Οδηγούμαστε σε μια διαδικασία όπου ο εκπαιδευτικός θα κατατάσσεται βάσει της κατάταξης των μαθητών του, το σχολείο θα κατατάσσεται βάσει της κατάταξης μαθητών και εκπαιδευτικών, και όλοι θα κατατάσσονται με βάση τις ανάγκες των περιβόητων «αγορών» που έχουν ανάγκη από «λειτουργικά προϊόντα» στον τομέα της «εκπαιδευτικής αγοράς». Συμπερασματικά: Στο πεδίο της ποιότητας της εκπαίδευσης η λογική της αυτοαξιολόγησης θα χτυπήσει τη δημόσια εκπαίδευση και τους εκπαιδευτικούς. Για το λόγο αυτό δεν πρόκειται να την στηρίξουμε.
5. Η ιστορία της εκπαίδευσης και η συγκριτική παιδαγωγική, καταδεικνύουν ότι όπου εφαρμόστηκε μια τέτοια διαδικασία οδήγησε στην εξωτερική αξιολόγηση των μαθητών. Αυτό υποστηρίζουν οι βασικοί εισηγητές της έννοιας (John MacBeath κ.ά., Η αυτοαξιολόγηση στο ευρωπαϊκό σχολείο, Πώς άλλαξαν όλα, Εκδόσεις Μεταίχμιο, σελ. 110 – 154). Εξωτερική αξιολόγηση των επιδόσεων σημαίνει εξετάσεις για όλους τους μαθητές, από τα πρώτα χρόνια του δημοτικού και εφαρμόζεται στη Μ. Βρετανία, στις ΗΠΑ και αλλού. Η γενίκευση της και η μετατροπή της σε βασική πηγή αξιολόγησης για τον εκπαιδευτικό (όπως συμβαίνει στις παραπάνω χώρες) θα μετατρέψει τα σχολεία σε φροντιστήρια εκγύμνασης εν όψει εξετάσεων και θα καταστρέψει όποια μορφωτική αξία έχουν διατηρήσει. Ήδη στο κείμενο που συνοδεύει τη σχετική εγκύκλιο γίνεται λόγος για «ποσοστιαία αποτίμηση της διδασκαλίας και της επίτευξης στόχων του προγράμματος σπουδών ανά γνωστικό αντικείμενο» και για «αναλυτική και συγκριτική παρουσίαση των επιδόσεων των μαθητών κατά μάθημα, τάξη, τμήμα και φύλο».
6. Η επιστημονική τοποθέτηση για τα σταθμισμένα τεστ και ερωτηματολόγια, κάνει σαφές ότι οι ερωτήσεις απηχούν τις ιδέες και τις αντιλήψεις του κατασκευαστή τους, σε τέτοιο βαθμό που με ένα τρόπο ορίζουν την επιζητούμενη απάντηση. Όπως αναφέρεται στο ίδιο πάντα κείμενο του Υπουργείου «για κάθε τομέα-υποτομέα θα έχουν διαμορφωθεί από την επιστημονική επιτροπή συγκεκριμένοι δείκτες και κριτήρια ποσοτικής και ποιοτικής αποτίμησης του εκπαιδευτικού έργου , κατάλληλα σχέδια δράσης καθώς και ενδεικτικές φόρμες με λεπτομερείς οδηγίες συμπλήρωσης». Πέραν του γεγονότος ότι το παιδαγωγικό και διδακτικό έργο των εκπαιδευτικών μετατρέπεται σε ένα στεγνό διοικητικό μηχανισμό, συμπλήρωσης αριθμών και φορμών, το σημαντικότερο είναι ότι οι «αντικειμενικές» μετρήσεις θα παράγουν ενοχοποιήσεις, κατάταξη και ανταγωνισμό. Η σχολική κοινότητα από χώρος συνεργασίας και συμβιωτικής προσπάθειας θα γίνει βαθμιαία χώρος απόκρυψης, προσωπικής προβολής και διαρκούς ανταγωνισμού.
7. Το σύνολο της δαπάνης του προγράμματος ανέρχεται στα 7.200.000 ευρώ. Χρήματα που στερείται το δημόσιο σχολείο, χρήματα που θα μπορούσαν να αναβαθμίσουν τη διδακτική πράξη. Δεν πρόκειται να συμβάλλουμε στην απορρόφηση αυτών των χρημάτων για την εφαρμογή ενός προγράμματος που τίποτε θετικό δεν έχει να προσφέρει στο δημόσιο σχολείο.

Για όλους τους παραπάνω λόγους αλλά και σύμφωνα με τις ομόθυμες αποφάσεις των συλλογικών μας οργάνων (Γενικές Συνελεύσεις, Δ.Ο.Ε. κλπ) αρνούμαστε τη συμμετοχή μας στο πρόγραμμα αυτοαξιολόγησης.